صدای غیرعادی موتور، بالا رفتن آمپر و بخاری که ناگهان از زیر کاپوت بیرون میزند؛ این صحنه برای هیچ رانندهای خوشایند نیست. جوش آوردن خودرو یکی از اتفاقاتی است که اگر در چند دقیقه اول جدی گرفته نشود، میتواند یک ایراد ساده را به خسارتی سنگین برای موتور تبدیل کند.اما علت جوش آوردن ماشین همیشه یک مورد مشخص نیست. گاهی کاهش سطح مایع خنککننده باعث افزایش دما شده و گاهی خرابی فن، ترموستات، واترپمپ یا گرفتگی رادیاتور عامل اصلی است. حتی ایراد در واشر سرسیلندر نیز میتواند باعث شود موتور بیش از اندازه گرم شود.
شناخت علائم اولیه کمک میکند قبل از رسیدن موتور به شرایط بحرانی، خودرو را متوقف کنید. همچنین دانستن اینکه بعد از بالا رفتن آمپر چه کاری باید انجام داد، اهمیت زیادی دارد؛ چون بعضی واکنشهای عجولانه ممکن است آسیب بیشتری به خودرو وارد کنند.در این مطلب، مهمترین دلایل داغ شدن موتور، نشانههای جوش آوردن، روش برخورد با خودرو در این شرایط و راههای پیشگیری از آن را بررسی میکنیم.
علت جوش آوردن ماشین چیست؟
موتور هنگام کار مقدار زیادی گرما تولید میکند. سیستم خنککننده وظیفه دارد این گرما را کنترل کند تا دمای موتور در محدوده مناسب باقی بماند.این سیستم از بخشهای مختلفی مانند رادیاتور، فن، ترموستات، واترپمپ، شلنگها، مخزن انبساط و مایع خنککننده تشکیل شده است. خرابی هر کدام از این قسمتها میتواند تعادل حرارتی موتور را بر هم بزند.وقتی گرمای تولیدشده بیشتر از توان سیستم خنککننده برای دفع آن باشد، دمای موتور بالا میرود و عقربه آمپر به سمت محدوده خطر حرکت میکند.
مهمترین دلایل جوش آوردن خودرو عبارتاند از:
- کم شدن مایع خنککننده
- وجود نشتی در مدار خنککننده
- خرابی یا از کار افتادن فن
- گیر کردن ترموستات
- خرابی واترپمپ
- گرفتگی داخلی یا خارجی رادیاتور
- خرابی درپوش رادیاتور یا مخزن انبساط
- وجود هوا در مدار خنککننده
- خرابی یا فرسودگی شلنگها
- آسیب دیدن واشر سرسیلندر
- مشکل در تسمه یا قطعات مرتبط با گردش پمپ آب
- فشار کاری زیاد موتور در شرایط نامناسب
تشخیص دقیق علت نیاز به بررسی علائم و وضعیت قطعات دارد. صرفاً اضافه کردن آب یا مایع خنککننده، همیشه به معنای برطرف شدن مشکل نیست.
کم شدن آب رادیاتور چگونه باعث جوش آوردن ماشین میشود؟
یکی از رایجترین دلایل بالا رفتن دمای موتور، کاهش مایع خنککننده است. این مایع گرمای موتور را جذب میکند و پس از رسیدن به رادیاتور، حرارت آن را به محیط منتقل میکند.وقتی مقدار مایع کاهش پیدا کند، توانایی سیستم برای انتقال گرما کمتر میشود. اگر سطح آن بیش از حد پایین بیاید، قسمتهایی از موتور ممکن است به اندازه کافی خنک نشوند و دمای آنها افزایش پیدا کند.کاهش مایع خنککننده معمولاً بیدلیل اتفاق نمیافتد. وجود ترک در شلنگها، نشتی رادیاتور، خرابی اتصالات، نشتی پمپ آب یا مشکلات داخلی موتور میتواند باعث کاهش تدریجی سطح مایع شود.
اگر مرتباً مجبور میشوید مخزن را پر کنید، نباید این موضوع را طبیعی بدانید. کم شدن مایع در فاصله کوتاه میتواند نشانه یک نشتی پنهان باشد.بررسی سطح مایع باید زمانی انجام شود که موتور کاملاً سرد شده باشد. باز کردن درپوش رادیاتور یا بخشهای تحت فشار در زمان داغ بودن موتور میتواند باعث خروج ناگهانی بخار و مایع بسیار داغ شود.
اگر در قم نیاز به تعمیرات در محل یا انتقال خودرو داشتید، میتوانید از امداد خودرو قم کمک بگیرید.
نشتی مایع خنککننده؛ یکی از دلایل پنهان افزایش دما
گاهی راننده سطح مایع خنککننده را مرتب کنترل میکند، اما نمیداند چرا این سطح دوباره کاهش پیدا میکند. در چنین شرایطی باید احتمال نشتی بررسی شود.
نشتی ممکن است از رادیاتور، شلنگها، اتصالات، واترپمپ یا بخشهای دیگر سیستم ایجاد شود. بعضی نشتیها هنگام سرد بودن خودرو بسیار کم هستند و زمانی که سیستم تحت فشار قرار میگیرد، شدت بیشتری پیدا میکنند.
وجود لکه یا رطوبت غیرعادی در زیر خودرو میتواند یک نشانه باشد. البته همه نشتیها الزاماً به شکل واضح روی زمین دیده نمیشوند.
بوی غیرعادی مایع خنککننده، کاهش مداوم سطح مخزن و بالا رفتن دمای موتور از علائمی هستند که باید کنار یکدیگر بررسی شوند.
اگر نشتی شدید باشد، ادامه رانندگی میتواند مقدار مایع موجود در سیستم را به سرعت کاهش دهد. در این حالت احتمال آسیب دیدن موتور افزایش پیدا میکند.
خرابی فن رادیاتور چه نقشی در جوش آوردن خودرو دارد؟
فن رادیاتور زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که خودرو با سرعت پایین حرکت میکند یا در ترافیک متوقف است. در این شرایط جریان هوای طبیعی که از مقابل رادیاتور عبور میکند کمتر است و فن باید به دفع گرما کمک کند.
اگر فن روشن نشود، دمای موتور ممکن است هنگام توقف یا حرکت در ترافیک به سرعت افزایش پیدا کند.
یکی از نشانههای قابل توجه خرابی فن این است که خودرو در جاده و سرعتهای بالاتر دمای نسبتاً مناسبی دارد، اما هنگام توقف طولانی یا رانندگی در ترافیک آمپر بالا میرود.البته هر افزایش دمایی در ترافیک الزاماً به معنای خرابی فن نیست. گرفتگی رادیاتور، کمبود مایع یا مشکل در گردش مایع نیز میتواند شرایط مشابهی ایجاد کند.مشکل فن ممکن است به خود موتور فن، مدار برق، فیوز، اتصالات یا تجهیزات کنترلکننده مربوط باشد. بنابراین برای تشخیص دقیق باید کل مجموعه بررسی شود.
رانندگانی که در بادرود دچار مشکل میشوند، میتوانند برای دریافت کمک از امداد خودرو بادرود استفاده کنند.
ترموستات خراب چگونه باعث افزایش دمای موتور میشود؟
ترموستات وظیفه کنترل جریان مایع خنککننده را بر عهده دارد. موتور برای عملکرد مناسب باید در محدوده دمایی مشخصی کار کند و ترموستات در تنظیم این شرایط نقش مهمی دارد.
اگر ترموستات در حالت بسته گیر کند، جریان مایع به سمت رادیاتور محدود میشود. در نتیجه گرمای موتور نمیتواند به شکل مناسبی دفع شود و دمای آن بالا میرود.
خرابی ترموستات همیشه با جوش آوردن ناگهانی همراه نیست. گاهی موتور به تدریج گرم میشود یا آمپر در شرایط خاصی بیشتر از حد معمول بالا میرود.
نوسان غیرعادی دما، گرم شدن سریع موتور و تغییر رفتار سیستم گرمایشی کابین میتواند سرنخهایی برای بررسی این قطعه باشد.
تعویض ترموستات بدون پیدا کردن علت اصلی همیشه بهترین راهکار نیست. اگر مشکل دیگری در مدار وجود داشته باشد، احتمال دارد خودرو پس از مدتی دوباره دچار افزایش دما شود.
خرابی واترپمپ و تأثیر آن بر دمای موتور
واترپمپ یا پمپ آب وظیفه گردش مایع خنککننده در مدار را دارد. این گردش باعث میشود گرمای ایجادشده در موتور به سمت رادیاتور منتقل شود.
اگر پمپ آب عملکرد مناسبی نداشته باشد، گردش مایع کاهش پیدا میکند و سیستم نمیتواند گرمای موتور را به اندازه کافی دفع کند.
خرابی واترپمپ ممکن است با نشتی، صدای غیرعادی، افزایش دمای موتور یا کاهش گردش مایع همراه باشد.
در برخی موارد، مشکل مربوط به قطعاتی است که نیروی لازم برای چرخش پمپ را تأمین میکنند. بنابراین هنگام بررسی علت جوش آوردن ماشین نباید تنها خود واترپمپ را بررسی کرد.
اگر موتور مرتباً داغ میکند و سطح مایع خنککننده نیز مشکل مشخصی ندارد، بررسی وضعیت گردش مایع یکی از مراحل مهم عیبیابی خواهد بود.
گرفتگی رادیاتور چگونه دمای موتور را بالا میبرد؟
رادیاتور وظیفه انتقال گرمای مایع خنککننده به هوای محیط را بر عهده دارد. برای انجام این کار، مایع باید به شکل مناسب در مسیرهای داخلی آن حرکت کند و هوا نیز بتواند از میان پرهها عبور کند.
گرفتگی داخلی رادیاتور ممکن است به دلیل رسوبات و آلودگیهای موجود در مدار ایجاد شود. در این حالت جریان مایع کاهش پیدا میکند و توانایی رادیاتور برای دفع گرما پایین میآید.
قسمت بیرونی رادیاتور نیز ممکن است با گردوغبار، گل، حشرات و آلودگی پوشانده شود. چنین وضعیتی عبور هوا را محدود میکند.
اگر خودرو در شرایطی که معمولاً مشکلی نداشته است به مرور زمان بیشتر داغ میکند، وضعیت رادیاتور نیز باید در کنار سایر قطعات بررسی شود.
وجود هوا در سیستم خنککننده
سیستم خنککننده باید گردش مناسبی داشته باشد. وجود مقدار زیادی هوا در مدار میتواند این گردش را مختل کند و باعث شود برخی قسمتهای موتور به اندازه کافی خنک نشوند.
ورود هوا ممکن است بعد از تخلیه مایع خنککننده یا انجام تعمیرات مربوط به مدار اتفاق بیفتد. اگر پس از تعمیرات، سیستم به شکل صحیح هواگیری نشده باشد، رفتار آمپر میتواند غیرعادی شود.
گاهی خودرو در حالت عادی دمای مناسبی دارد اما در شرایط خاص، آمپر بالا میرود. نوسان دمای بخاری کابین نیز ممکن است سرنخی از وجود مشکل در گردش مایع باشد.
روش هواگیری بسته به ساختار سیستم خنککننده خودرو متفاوت است و بهتر است طبق دستورالعمل فنی همان خودرو انجام شود.
خرابی واشر سرسیلندر؛ یکی از جدیترین دلایل جوش آوردن
وقتی صحبت از علت جوش آوردن ماشین میشود، خرابی واشر سرسیلندر یکی از مواردی است که نباید نادیده گرفته شود.
واشر سرسیلندر وظیفه آببندی بخشهای مختلف موتور را دارد. اگر این قطعه آسیب ببیند، ممکن است فشار حاصل از احتراق وارد مدار خنککننده شود یا مایع خنککننده به قسمتهایی از موتور راه پیدا کند.
کاهش مداوم مایع خنککننده بدون وجود نشتی واضح، افزایش فشار غیرعادی در مدار، بد کار کردن موتور و تغییر وضعیت روغن میتوانند از نشانههای احتمالی این مشکل باشند.
البته وجود یکی از این علائم به تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست. تشخیص خرابی واشر سرسیلندر باید با بررسی فنی و آزمایشهای مناسب انجام شود.
ادامه رانندگی با موتور دارای چنین ایرادی میتواند آسیب بیشتری ایجاد کند. به همین دلیل اگر خودرو چند بار جوش آورده و مشکل با تعمیرات ساده برطرف نشده است، بررسی دقیق موتور اهمیت زیادی دارد.
چرا ماشین در ترافیک جوش میآورد؟
یکی از سؤالات رایج رانندگان این است که چرا خودرو در جاده دمای طبیعی دارد اما در ترافیک آمپر بالا میرود.هنگام حرکت با سرعت مناسب، هوای زیادی از مقابل رادیاتور عبور میکند. اما وقتی خودرو در ترافیک متوقف است، جریان هوا کاهش پیدا میکند و عملکرد فن اهمیت بیشتری پیدا میکند.اگر فن درست کار نکند، رادیاتور کثیف باشد یا مایع به اندازه کافی گردش نکند، دمای موتور در ترافیک افزایش پیدا میکند.بنابراین اگر مشکل فقط در ترافیک رخ میدهد، عملکرد فن و شرایط رادیاتور باید با دقت بیشتری بررسی شوند.اگر خودرو حتی در سرعتهای بالا نیز داغ میکند، احتمال وجود مشکل در گردش مایع، سطح مایع، ترموستات یا بخشهای دیگر سیستم خنککننده بیشتر خواهد بود.
چرا ماشین در سربالایی جوش میآورد؟
سربالایی فشار بیشتری به موتور وارد میکند. زمانی که خودرو در مسیر شیبدار حرکت میکند، موتور برای حفظ سرعت به توان بیشتری نیاز دارد و طبیعتاً گرمای بیشتری تولید میشود.اگر سیستم خنککننده در شرایط عادی نیز در مرز توان خود باشد، فشار اضافه در سربالایی میتواند باعث بالا رفتن دما شود.وزن زیاد خودرو، بار سنگین، هوای بسیار گرم و استفاده طولانی از موتور نیز میتوانند شرایط را سختتر کنند.اگر خودرو فقط در سربالایی داغ میکند، نباید این رفتار را کاملاً طبیعی تلقی کرد. ممکن است سیستم خنککننده ضعیف شده باشد و در شرایط عادی هنوز بتواند دما را کنترل کند، اما در فشار بالا توان کافی نداشته باشد.
در صورت بروز مشکل برای خودرو در مسیرهای اطراف برزک، امداد خودرو برزک آماده ارائه خدمات امدادی است.
نشانههای هشداردهنده قبل از جوش آوردن ماشین
در بسیاری از موارد خودرو قبل از رسیدن به مرحله جوش آوردن، علائمی نشان میدهد. توجه به این نشانهها میتواند از آسیب جدی جلوگیری کند.
مهمترین علائم عبارتاند از:
- بالا رفتن آمپر آب بیشتر از محدوده معمول
- روشن شدن چراغ هشدار دمای موتور
- خروج بخار از قسمت جلوی خودرو
- کاهش غیرعادی سطح مایع خنککننده
- بوی غیرمعمول در اطراف موتور
- تغییر رفتار بخاری کابین
- کاهش قدرت یا بد کار کردن موتور
- شنیده شدن صداهای غیرعادی از قسمت موتور
- مشاهده نشتی در اطراف مدار خنککننده
- بالا رفتن دما در ترافیک یا سربالایی
دیدن هر کدام از این علائم به معنای آن نیست که حتماً موتور جوش آورده است، اما بیتوجهی به آنها میتواند خطرناک باشد.
وقتی ماشین جوش آورد چه کار کنیم؟
اولین اقدام، توقف خودرو در یک محل امن است. اگر آمپر وارد محدوده خطر شده یا بخار از زیر کاپوت خارج میشود، ادامه رانندگی تصمیم مناسبی نیست.
پس از توقف، موتور را خاموش کنید و اجازه دهید دمای آن پایین بیاید. میتوانید کاپوت را با احتیاط بالا بزنید تا گرمای محفظه موتور سریعتر خارج شود، اما نباید به قطعات داغ دست بزنید.
مهمترین نکته، باز نکردن درپوش رادیاتور یا بخش تحت فشار سیستم در حالت داغ است. فشار داخل مدار میتواند باعث پاشش مایع داغ شود و سوختگی شدیدی ایجاد کند.
پس از خنک شدن کامل موتور، میتوان سطح مایع خنککننده و نشانههای واضح نشتی را بررسی کرد.
اگر مایع به شکل شدید نشت کرده، خودرو دوباره داغ میکند یا نشانهای از خرابی جدی وجود دارد، بهتر است خودرو جابهجا شود و برای عیبیابی به محل مناسب منتقل شود.
آیا ریختن آب روی موتور داغ کار درستی است؟
ریختن ناگهانی آب سرد روی موتور داغ توصیه نمیشود. قطعات موتور در دمای بالا قرار دارند و تغییر شدید دما میتواند فشار نامناسبی به برخی اجزا وارد کند.
مشکل مهمتر، باز کردن درپوش سیستم خنککننده در حالت داغ است. مایع داخل مدار ممکن است تحت فشار باشد و با باز شدن درپوش به صورت ناگهانی بیرون بزند.
بنابراین در چنین شرایطی عجله نکنید. توقف ایمن، خاموش کردن موتور و صبر برای کاهش دما، تصمیم منطقیتری است.
پس از سرد شدن خودرو، علت اصلی افزایش دما باید پیدا شود. اضافه کردن مایع بدون بررسی دلیل کاهش آن ممکن است فقط مشکل را برای مدت کوتاهی پنهان کند.
نقش روغن موتور در افزایش دمای خودرو
روغن موتور فقط برای روانکاری قطعات استفاده نمیشود و در کنترل بخشی از حرارت ایجادشده در موتور نیز نقش دارد.کاهش سطح روغن میتواند اصطکاک بین قطعات را افزایش دهد و شرایط کاری موتور را سختتر کند. استفاده از روغن نامناسب یا ادامه کار موتور با سطح روغن پایین نیز میتواند به قطعات داخلی آسیب بزند.
البته هر بار بالا رفتن آمپر به معنای کمبود روغن نیست. سیستم خنککننده همچنان باید به صورت جداگانه بررسی شود.کنترل منظم سطح روغن و توجه به نشانههای غیرعادی موتور، بخشی از نگهداری صحیح خودرو است.
چگونه از جوش آوردن خودرو جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از افزایش بیش از حد دمای موتور معمولاً بسیار کمهزینهتر از تعمیرات سنگین است.سطح مایع خنککننده را به صورت دورهای بررسی کنید و اگر کاهش غیرعادی مشاهده کردید، علت آن را پیدا کنید.شلنگها و اتصالات سیستم را از نظر ترک، فرسودگی و نشتی بررسی کنید. قطعات لاستیکی با گذشت زمان ممکن است انعطاف خود را از دست بدهند و دچار ترک شوند.رادیاتور نیز باید از نظر گرفتگی داخلی و آلودگی خارجی بررسی شود. تمیز بودن مسیر عبور هوا برای عملکرد مناسب سیستم خنککننده اهمیت دارد.
عملکرد فن، وضعیت ترموستات و گردش مایع نیز نباید در سرویسهای دورهای فراموش شود.اگر آمپر خودرو برای اولین بار رفتار غیرعادی نشان داد، بهتر است همان زمان موضوع را بررسی کنید. منتظر ماندن تا زمانی که خودرو کاملاً جوش بیاورد، ممکن است هزینه تعمیر را چند برابر کند.
آیا بعد از جوش آوردن میتوان با خودرو رانندگی کرد؟
این موضوع کاملاً به دلیل افزایش دما و میزان آسیب بستگی دارد. اگر خودرو به دلیل یک مشکل جزئی داغ کرده باشد و ایراد به شکل اصولی برطرف شود، شرایط با خرابی جدی موتور تفاوت دارد.اما اگر آمپر دوباره بالا میرود، مایع خنککننده به سرعت کم میشود، نشتی شدید وجود دارد یا موتور پس از خنک شدن نیز عملکرد طبیعی ندارد، ادامه رانندگی ریسک بالایی دارد.
بعضی رانندگان تصور میکنند اگر آمپر بعد از چند دقیقه پایین آمد، مشکل تمام شده است. این تصور میتواند خطرناک باشد.پایین آمدن دمای موتور فقط نشان میدهد که حرارت کاهش پیدا کرده است؛ علت اصلی خرابی ممکن است همچنان سر جای خود باشد.
آیا جوش آوردن ماشین همیشه به موتور آسیب میزند؟
خیر، شدت آسیب به مدت زمان کار کردن موتور در دمای بالا، میزان افزایش دما و وضعیت فنی خودرو بستگی دارد.اگر راننده بلافاصله پس از مشاهده افزایش دما خودرو را متوقف کند، احتمال جلوگیری از آسیب جدی بیشتر است.اما ادامه رانندگی با موتور بسیار داغ میتواند باعث آسیب به قطعات مختلف شود. در موارد شدید، هزینه تعمیرات ممکن است از یک سرویس ساده سیستم خنککننده به تعمیرات اساسی موتور برسد.به همین دلیل سرعت عمل در زمان مشاهده علائم اهمیت دارد. بهترین واکنش، توقف ایمن و بررسی علت است، نه تلاش برای رساندن خودرو به مقصد با هر قیمتی.
جمعبندی؛ علت جوش آوردن ماشین را نادیده نگیرید
علت جوش آوردن ماشین میتواند از یک کاهش ساده در سطح مایع خنککننده تا خرابی قطعات مهمی مانند فن، ترموستات، واترپمپ، رادیاتور یا واشر سرسیلندر متفاوت باشد.بالا رفتن آمپر، خروج بخار، کاهش مایع خنککننده، بوی غیرعادی و افزایش دما در ترافیک یا سربالایی از نشانههایی هستند که باید جدی گرفته شوند.
اگر خودرو داغ کرد، آن را در اولین محل امن متوقف کنید، موتور را خاموش کنید و اجازه دهید دما پایین بیاید. هرگز درپوش رادیاتور یا مخزن تحت فشار را در حالت داغ باز نکنید.نگهداری منظم سیستم خنککننده، بررسی نشتی، کنترل سطح مایع، توجه به عملکرد فن و رسیدگی سریع به علائم غیرعادی میتواند احتمال جوش آوردن خودرو و آسیبهای سنگین موتور را کاهش دهد.یک آمپر بالا شاید در نگاه اول فقط یک هشدار ساده به نظر برسد، اما میتواند پیامی جدی از طرف موتور باشد. هرچه این هشدار زودتر جدی گرفته شود، احتمال جلوگیری از هزینههای سنگین تعمیر نیز بیشتر خواهد بود.
- ۰ ۰
- ۰ نظر